Chi phí cơ hội là gì? TẤT TẦN TẬT thông tin cần nắm 2022

Chi phí cơ hội là gì? Opportunity Cost là thuật ngữ được dùng rất nhiều hiện nay trong kinh doanh, được các doanh nghiệp chú ý đến để giúp mình đánh giá & đưa ra được những quyết định chính xác nhất. Vậy Opportunity Cost là gì? Cách tính hay công thức tính như thế nào? Hãy cùng TaxPlus .vn tìm hiểu kỹ hơn trong bài viết này nhé!

Opportunity Cost – Chi phí cơ hội là gì

Opportunity Cost - Chi phí cơ hội là gì
Opportunity Cost được gọi là chi phí cơ hội

Opportunity Cost được dịch là “chi phí cơ hội“. Thuật ngữ này được dùng để chỉ cho giá trị của những gì mà bạn sẽ bỏ ra để đầu tư cho một thứ khác. Chi phí cơ hội sẽ dựa trên một nguồn lực khan hiếm nên buộc chúng ta sẽ phải lựa chọn.

Lựa chọn ở đây nghĩa là lựa chọn đánh đổi để nhận lại được lợi ích nào đó và chúng ta sẽ phải đánh đổi hoặc bỏ ra chi phí nhất định nào đó cho nó.

🆘 Xem thêm: CSR là gì? Tầm quan trọng của CSR với doanh nghiệp

Lịch sử về Opportunity Cost – Chi phí cơ hội 

Thuật ngữ chi phí cơ hội Opportunity Cost được nhà kinh tế học Friedrich von Wieser – người Áo sử dụng lần đầu tiên vào năm 1914 trrong cuốn sách Theorie der gesellschaftlichen Wirtshaft – Lý thuyết về kinh tế xã hội.

Ý tưởng về chi phí cơ hội được dự đoán trước đó bởi những nhà văn như Frédéric Bastiat & Benjamin Franklin. Franklin đã đặt ra cụm từ “thời gian là tiền bạc” sau đó đánh vần lý do về chi phí cơ hội có liên quan đến lời khuyên của ông dành cho một nhà giao dịch tuổi còn trẻ vào năm 1746: “Hãy nhớ rằng thời gian là tiền bạc, anh ta có thể kiếm được mười shillings một ngày bằng sức lao động của mình và đi ra nước ngoài, hoặc nhàn rỗi một ngày đó”.

Chi chí cơ hội không phải lúc nào cũng chỉ liên quan đến tiền bạc mà được đánh giá theo tùy từng tình huống và đánh giá thứ có giá trị nhất với 1 chủ thể nào đó.

Ví dụ: Một người xem trận bóng đá giữa MU & Chelsea vào tối thứ 7 thì anh ta sẽ không xem được những chương trình khác vào tối hôm đó trong khung giờ mà 2 đội đang đấu bóng.

Chí phí cơ hội có thể được tính bằng 1 bộ phim tuyệt vời nào đó hay 1 chương trình ca nhạc mà anh ta cũng rất thích. Nhưng với anh ta thì niềm đam mê với bóng trong thời điểm đó lớn hơn so với những chương trình ti vi còn lại.

🆘 Xem thêm:

Cách tính chi phí cơ hội

Công thức tính chi phí cơ hội Opportunity Cost được đưa ra dựa trên sự khác biệt giữa lợi nhuận dự kiến của mỗi sự chọn lựa của chủ thể. Cụ thể:

Chi phí cơ hội = lợi nhuận của hầu hết các tùy chọn sinh lợi không được chọn – lợi nhuận được đem lại của tùy chọn đã được doanh nghiệp lựa chọn.

Cách tính chi phí cơ hội
Công thức tính chi phí cơ hội Opportunity Cost được đưa ra dựa trên sự khác biệt giữa lợi nhuận dự kiến của mỗi sự chọn lựa của chủ thể

Ví dụ về cách tính chi phí cơ hội Opportunity Cost

Chúng ta sẽ lấy ví dụ về cách tính chi phí cơ hội này để bạn nắm rõ hơn. Cụ thể: Công ty AB có 1 dự án và họ đưa ra những phương án đầu tư khác nhau cho kế hoạch của mình

  • Phương án 1: Họ sẽ chọn việc đầu tư vào chứng khoán để hy vọng tạo ra được lợi tức.
  • Phương án 2: Họ tái đầu tư tiền trở lại vào doanh nghiệp và hy vọng rằng các trang thiết bị mới hơn sẽ đem đến hiệu quả sản xuất và giúp chi phí hoạt động thấp hơn và tỷ suất lợi nhuận đạt được cao hơn.
  • Giả sử lợi tức đầu tư vào thị trường chứng khoán là 12% trong năm sau và công ty sẽ hy vọng tạo thêm được 10% so với cùng kỳ năm ngoài hoặc năm nay.
Xem thêm:  CASA là gì? Tỷ lệ CASA bao nhiêu là tốt?

Từ công thức ta có: Chi phí cơ hội Opportunity Cost = 12% – 10% = 2%.

Nói cách khác, họ sẽ mất cơ hội kiếm được lợi nhuận cao hơn vì đã chọn đầu tư vào chính doanh nghiệp của mình.

Một số ví dụ về chi phí cơ hội

Bạn có thể tham khảo một số những ví dụ về chi phí cơ hội để giúp mình hiểu hơn về chi phí cơ hội Opportunity Cost này. Qua những ví dụ cụ thể dưới đây, bạn sẽ biết doanh nghiệp mình nên làm gì và chọn phương án như thế nào cho phù hợp với nhu cầu nhất.

Chi phí cơ hội trong cuộc sống

Chi phí cơ hội trong cuộc sống được biểu hiện qua những ví dụ sau: Lấy ví dụ về việc đi làm thêm của sinh viên. Nếu như đi làm thêm, sinh viên đó sẽ không còn nhiều thời gian để học, ôn bài hoặc thậm chí có thể phải bỏ buổi lên lớp, bỏ đi những cơ hội khác về việc làm tốt hơn hoặc cơ hội vui chơi với bạn bè cùng trang lứa… Nếu như sinh viên đi làm thêm thì cơ hội tốt nhất bị bỏ đi chính là đến lớp nghe giảng, mục đích chính của sinh viên là đi học, tiếp thu kiến thức chuyên ngành. Bài học bị bỏ đi là chiến lược kinh doanh quan trọng, do đó cần phải xác định chi phí cơ hội trong từng trường hợp cụ thể.

Lúc này chi phí cơ hội Opportunity Cost được hiểu là bài học chiến lược kinh doanh của bạn sinh viên đó.

Mặc dù đôi khi sẽ phải đánh đổi những cái quý hơn, tốt hơn cho cuộc sống của bản thân nhưng vì có nhiều lý do bắt buộc, người ta sẽ phải nghĩ đến cái đại cục, điều quý giá hơn với họ ở thời điểm đó để lựa chọn. Giống như bạn sinh viên đó, nếu đến lớp nghe giảng thì bị đuổi việc, đuổi việc thì không có tiền ăn ở, sinh hoạt hay nộp học phí.

Công thức tính chi phí cơ hội Opportunity Cost
Bất cứ ai cũng có thể phải đánh đổi cơ hội khác có thể giá trị hơn.

Chí phí cơ hội Opportunity Cost trong những thương vụ bạc tỷ

Một ví dụ thực tế về chi phí cơ hội Opportunity Cost khá điển hỉnh là việc chuyển 73 triệu chứng chỉ tín thác của tập đoàn Alibaba do Son Masayoshi (Ông chủ Sorfbank) – tương đương với khoảng 11,1 tỷ USD tiền lãi trước thuế mà công ty này nắm giữ. Từ đó người đứng đầu Sorfbank mới có cơ hội để mua lại hãng thiết kế Chip ARM.

Chi phí cơ hội của việc chuyển nhượng đình đám này chính là khoản tiền sinh lời 11.1 tỷ USD của 73 triệu chứng chỉ tín thác của tập đoàn Alibaba. Thương vụ đình đám này chính là một trong những thương vụ được rất nhiều người trầm trồ.

Qua ví dụ cũng là bài học này chúng ta có thể thấy rằng nếu muốn thành công, đừng nên làm quá nhiều thứ 1 lúc. Hãy tập trung vào thứ gì đó và để thành công, bất cứ ai cũng có thể phải đánh đổi cơ hội khác có thể giá trị hơn.

Chi phí chìm là gì?

Chi phí chìm (Sunk Cost) là khoản chi phí đã phát sinh trước khi có quyết định thực hiện dự án và dù dự án có thực hiện hay không thì chi phí này cũng đã phát sinh và không thể thu hồi được.

122809524 1608178912700507 3066929131599251523 n
Chi phí chìm là tiền đã được chi tiêu và không thể thu hồi được

Ví dụ chi phí chìm cụ thể:
Giả sử khi bạn mua một cái áo qua mạng với giá 200.000 đồng nhưng khi hàng về, cái áo không giống như trong tưởng tượng của bạn, nó rất xấu và không phù hợp với bạn. Lúc này bạn có 2 sự lựa chọn:
Lựa chọn 1: Dù không thích nhưng vẫn mặc cái áo đó vì đã bỏ tiền ra mua
Lựa chọn 2: Bỏ luôn cái áo đó và không mặc.
Khi đó, số tiền 200.000 đồng là chi phí chìm, cho dù bạn lựa chọn một trong 2 cách trên thì thực tế bạn không thể lấy lại được tiền.

Xem thêm:  Thuế TNDN là gì - Cách tính thuế TNDN mới 2022

Phân biệt chi phí chìm với chi phí cơ hội

Trước khi có sự phân biệt giữa chi phí chìm và chi phí cơ hội, tác giả sẽ có những phân tích khái quát về chi phí cơ hội:

Chi phí cơ hội là số lợi nhuận tiềm năng mà một nhà đầu tư bỏ lỡ khi họ cam kết lựa chọn đầu tư này hơn lựa chọn đầu tư khác.

Phân tích chi phí cơ hội đóng một vai trò quan trọng trong việc xác định cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Một công ty phải chịu một khoản chi phí phát hành cả vốn nợ và vốn cổ phần để bù đắp rủi ro đầu tư cho người cho vay và cổ đông, tuy nhiên mỗi công ty cũng chịu một khoản chi phí cơ hội.

Chẳng hạn, quỹ được sử dụng để thanh toán các khoản vay không được đầu tư vào cổ phiếu hoặc trái phiếu, những thứ mang lại tiềm năng thu nhập từ đầu tư. Công ty phải quyết định xem việc mở rộng được thực hiện bởi sức mạnh đòn bẩy của nợ có tạo ra lợi nhuận lớn hơn mức có thể kiếm được thông qua các khoản đầu tư hay không.

Một công ty cố gắng cân nhắc giữa chi phí và lợi ích của việc phát hành nợ và cổ phiếu, bao gồm cả cân nhắc tiền tệ và phi tiền tệ, để đạt được sự cân bằng tối ưu nhằm giảm thiểu chi phí cơ hội. Bởi vì chi phí cơ hội là một cân nhắc trong tương lai, tỷ suất sinh lợi thực tế cho cả hai lựa chọn ngày nay là không xác định, làm cho việc đánh giá này trở nên khó khăn trong thực tế.

Giả sử công ty trong ví dụ trên từ bỏ thiết bị mới và thay vào đó đầu tư vào thị trường chứng khoán. Nếu chứng khoán đã chọn giảm giá trị, công ty có thể bị thua lỗ hơn là được hưởng lợi nhuận 12% như mong đợi.

Để đơn giản, giả sử khoản đầu tư mang lại lợi nhuận là 0%, nghĩa là công ty thu được chính xác những gì đã bỏ vào. Chi phí cơ hội của việc chọn tùy chọn này là 10% đến 0% hoặc 10%. Cũng có thể là, nếu công ty chọn thiết bị mới, sẽ không ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và lợi nhuận sẽ vẫn ổn định. Chi phí cơ hội của việc chọn phương án này sau đó là 12% chứ không phải là 2% như mong đợi.

Điều quan trọng là phải so sánh các lựa chọn đầu tư có rủi ro tương tự. So sánh một tín phiếu Kho bạc, hầu như không có rủi ro, với việc đầu tư vào một cổ phiếu biến động mạnh có thể gây ra một tính toán sai lầm. Cả hai lựa chọn có thể có lợi nhuận dự kiến ​​là 5%, nhưng Chính phủ Hoa Kỳ ủng hộ tỷ lệ hoàn vốn của T-bill, trong khi không có sự đảm bảo nào như vậy trên thị trường chứng khoán. Mặc dù chi phí cơ hội của một trong hai lựa chọn là 0%, T-bill là cách đặt cược an toàn hơn khi bạn xem xét rủi ro tương đối của mỗi khoản đầu tư.

Sự phân biệt giữa chi phí chìm với chi phí cơ hội được thể hiện như sau:

Tiêu chí Chi phí chìm Chi phí cơ hội
Định nghĩa Chi phí chìm là chi phí đã phát sinh và không thể thu hồi được bằng bất kỳ phương tiện nào. Chi phí cơ hội là chi phí thể hiện lợi nhuận bị bỏ qua của các cơ hội thay thế.
Tính chất Chí phí chìm rõ ràng, cố định (vì chúng là kết quả của các dòng tiền thực tế) Chi phí cơ hội nói chung là tiềm ẩn vì bản chất chúng không có ý nghĩa và không xuất hiện dưới dạng dòng tiền mặt
Ước tính chi phí Chi phí chìm có thể được ước tính chính xác vì chúng có giá mua thực tế đã phát sinh. Chi phí cơ hội khó ước tính hơn vì chúng thường không có giá trị và giá trị của chúng mang tính chủ quan hơn.
Báo cáo Chi phí chìm đã được thanh toán và được phản ánh trên bảng cân đối kế toán và báo cáo tài chính. Chi phí cơ hội không được thể hiện trên báo cáo tài chính, mặc dù chúng có thể được đưa vào báo cáo quản lý.
Vai trò trong việc ra quyết định Chi phí chìm đã phát sinh và do đó không còn phù hợp với các quyết định kinh doanh trong tương lai. Chi phí cơ hội rất quan trọng đối với việc ra quyết định kinh doanh trong tương lai vì chúng đại diện cho những lợi ích tiềm năng mà một doanh nghiệp bỏ lỡ khi lựa chọn một phương án thay thế khác.
Xem thêm:  Séc là gì? Những thông tin cơ bản cần biết về séc

Ví dụ về sự khác biệt: Mua 1.000 cổ phiếu của công ty A với giá 10 đô la một cổ phiếu, tương ứng với chi phí chìm là 10.000 đô la. Đây là số tiền được trả để đầu tư và việc nhận lại số tiền đó yêu cầu thanh lý cổ phiếu bằng hoặc cao hơn giá mua. Nhưng thay vào đó, chi phí cơ hội đặt ra câu hỏi có thể đưa 10.000 đô la đó vào đâu để sử dụng tốt hơn.

Sự khác biệt chính giữa chi phí chìm và chi phí cơ hội là khi các tổ chức đang đưa ra các quyết định chiến lược quan trọng cho tương lai của mình, chi phí chìm không được coi là chi phí đã phát sinh trong quá khứ và không thể thu hồi được. Tuy nhiên, chi phí cơ hội sẽ hữu ích trong việc quyết định phương án tốt nhất phải được lựa chọn khi đưa ra các quyết định quan trọng.

Khái niệm chìa khóa trong kinh tế học

Trong kinh tế học, chi phí cơ hội được sử dụng giống như 1 căn cứ để so sánh lợi ích đã thu được ở lựa chọn của chủ thể nào đó, và hiểu đơn giản thì đó chính là chi phí kinh tế. Đó được xem như một vấn đề lớn mà bất cứ nhà quản lý hay nhà đầu tư nào cũng cần phải tính toán đến mỗi khi đứng trước nhiều lựa chọn về cơ hội cho mình.

Dù là chọn phương án nào, thì bạn chắc chắn cũng sẽ mất đi một khoản chi phí cơ hội. Tuy nhiên vấn đề cần chú ý là chi phí cơ hội mất đi cho sự lựa chọn là nhiều hay ít, có xứng đáng để đánh đổi hay không. Trước khi quyết định họ sẽ tính toán đến lợi nhuận tiềm năng của mỗi cơ hội. Từ đó nghiên cứu các phương án và ước tính lợi nhuận mà mỗi phương án đó mang lại là bao nhiêu.

Xem thêm: EBIT là gì? Những điều cần biết về EBIT

Lựa chọn phương án tốt nhất

Đôi khi người ta lựa chọn phương án tốt nhất lại không phải là phương án sinh lời nhiều nhất trong thời gian ngắn hạn nào đó. Quyết định lựa chọn và bỏ ra chi phí cơ hội này sẽ dựa trên mục tiêu dài hạn thay vì chỉ nhìn tới cái lợi nhuận trước mắt. Ví dụ về thương vụ bạc tỷ của ông chủ Sorfbank, ông ta lựa chọn mục tiêu dài hạn chứ không phải là ngắn hạn tạm thời.

tính chi phí cơ hội
Quyết định lựa chọn và bỏ ra chi phí cơ hội này sẽ dựa trên mục tiêu dài hạn thay vì chỉ nhìn tới cái lợi nhuận trước mắt

🆘 Xem thêm:

Lời kết

Trên đây chính là những chia sẻ để bạn có thể nắm rõ hơn về chi phí cơ hội là gì – Opportunity Cost hay Chi phí chìm – Sunk Cost. Qua đó cũng sẽ giúp bạn hiểu hơn về khoản chi phí cơ hội và cân nhắc hơn tới các phương án lựa chọn cho doanh nghiệp. Nếu bạn cần tư vấn thêm bất cứ điều gì, hãy liên hệ với TaxPlus.vn theo thông tin sau:

  • Địa chỉ: 329 – 331 An Dương Vương, Phường 3, Quận 5, Tp. HCM
  • SĐT: 0853 9999 77
  • Email: info@taxplus.vn
  • Website: https://taxplus.vn/
48
48
48