Mô hình Ponzi là gì? Những dấu hiệu của mô hình Ponzi đa cấp lừa...

Mô hình Ponzi được xem như một mô hình lừa đảo khét tiếng được áp dụng lần đầu bởi Charles Ponzi. Ponzi xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau nhưng tựu chung vẫn là kiếm lợi nhuận bất chính từ các nhà đầu tư – lừa đảo. Vậy mô hình Ponzi là gì? Tại sao đây lại là mô hình lừa đảo? Dấu hiệu nhận biết ra sao? Cùng Tax Plus tìm hiểu nhé.

Charles Ponzi là ai?

charles ponzi

Charles Ponzi (1882) là người đầu tiên áp dụng mô hình lừa đảo này. Nhờ cú lừa thế kỷ này, chỉ trong vòng 2 năm (1919 – 1920) Ponzi đã “lừa” được 15 triệu USD – một con số khổng lồ của hàng vạn khách hàng vào thời điểm đó và làm 6 ngân hàng phá sản. Sau cú lừa ấy, Ponzi được coi như “ông tổ” của ngành tín dụng đa cấp lừa đảo theo phương pháp Ponzi.

Mô hình Ponzi là gì?

Ponzi scaled

Mô hình Ponzi là một hình thức lừa đảo bằng cách lấy tiền của người này trả lợi nhuận cho người khác. Để lôi kéo người tham gia, tổ chức thường đưa ra cam kết sẽ trả lãi cao cho người góp vốn. Cùng với đó, họ sẽ quảng cáo về khoản lợi tức khủng mà những người tham gia trước đã nhận. Điều này khiến những người bị lôi kéo động lòng rút ví. Khi đó, tổ chức càng huy động được nhiều vốn hơn.

Xem thêm:  Creator Studio Facebook là gì? Cách sử dụng studio sáng tạo hiệu quả nhất 2023

Chủ của các mô hình Ponzi thường chọn các đối tượng là các nhà đầu tư mới còn “non và xanh” – những người ít kinh nghiệm, dễ bị dụ bởi những lợi nhuận trước mắt.

Tại Việt Nam, các mô hình huy động vốn dựa trên mô hình Ponzi được phát triển và biến tướng không ngừng khiến cho nhiều người bị lừa, gia đình nợ nần chồng chất.

Một số những thành viên trong mô hình Ponzi

  • Schemer: Được coi là “kẻ chủ mưu” thiết lập hệ thống và kêu gọi các nhà đầu tư đóng góp vốn. Họ xây dựng “thương hiệu cá nhân” là một doanh nhân thành đạt, có tài ăn nói, thuyết phục được người nghe.
  • Investors: những “con gà” bị chăn dắt bởi các schemer. Họ sẵn sàng bỏ tiền vào hệ thống và mong muốn có nhiều tiền từ những khoản lãi suất cao ngất ngưởng mà… không cần làm gì.
  • Ponzi Introducing Investor: là những người chỉ bỏ ra rất ít tiền, thậm chí là không bỏ bất cứ một đồng nào vào hệ thống. Họ lấy lợi nhuận từ việc giới thiệu được càng nhiều nhà đầu tư tham gia càng tốt. Số tiền mà các “chủ mưu” trả cho những người môi giới này được lấy từ chính khoản đầu tư của các “con gà” họ chăn được .

Mô hình Ponzi tồn tại được chỉ khi nguồn tiền được rót vào liên tục. Các Schemer liên tục tổ chức các hội thảo và truyền thông để lấy được niềm tin của các nhà đầu tư. Khi số lượng nhà đầu tư và số tiền đủ lớn, những kẻ đầu xỏ sẽ đào tẩu và mang đi tất cả tiền bạc, niềm hy vọng phát tài của vô số người. Những nhà đầu tư trắng tay, thua lỗ mà không biết lấy lại tiền ở đâu.

Xem thêm:  Junior là gì? Cách tuyển dụng vị trí Junior hiệu quả cho Doanh nghiệp

🆘 Xem thêm

So sánh mô hình Ponzi với mô hình kim tự tháp

ponzi 1

Mô hình Ponzi và mô hình kim tự tháp đang biến tướng ở Việt Nam gần đây có một số điểm giống và khác nhau:

Giống nhau

  • Là hình thức đa cấp
  • Người thành lập không mất vốn nhưng được nhiều tiền nhất
  • Những người bỏ tiền đầu tư càng lớn càng mất nhiều
  • Hệ thống sụp đổ khi Schemer ôm tiền bỏ trốn

Khác nhau

Mô hình kim tự tháp Mô hình Ponzi
Phương thức hoạt động Có lợi nhuận từ việc mua và phân phối sản phẩm. Mục đích chỉ nhằm tìm thêm người phân phối chứ không nhằm mục đích bán sản phẩm chất lượng tốt. Hứa hẹn nhận được khoản lợi nhuận cao ngất ngưởng khi đầu tư hoặc giới thiệu ai đó cùng tham gia.
Phí tham gia Tiền mua sản phẩm Không mất khoản nào
Lợi nhuận Thu được khi giới thiệu được khách mua sản phẩm hoặc tìm được nhà phân phối mới. Lời hứa được trả lãi và người giới thiệu tham gia hệ thống
Nguồn gốc lợi nhuận Hoa hồng của người mới trả cho người giới thiệu Sử dụng tiền đầu tư của người sau trả lãi cho người trước và người giới thiệu
Sụp đổ Rất nhanh Chậm hơn nếu các nhà đầu tư vẫn tiếp tục rót vốn

Dấu hiệu của mô hình Ponzi đa cấp lừa đảo

ponzi 2

Hình thức lừa đảo Ponzi không biến mất sau khi Ponzi chết, nó đã thay đổi trở nên tinh vi hơn. Năm 2008, Bernard Madoff bị tố cáo sử dụng mô hình lừa đảo Ponzi để tạo ra các báo cáo giao dịch giả mạo để tạo niềm tin với các nhà đầu tư.

Xem thêm:  ROI là Gì? Công thức tính, ưu điểm và hạn chế của lợi tức đầu tư

Dù có thay đổi tinh vi đến mức nào thì chúng vẫn có những điểm chung:

  • Cam kết mức lợi nhuận khủng với rủi ro thấp
  • Mức lợi nhuận ổn định không phụ thuộc vào thị trường
  • Một khi đã tham gia sẽ rất khó có thể rút khỏi tổ chức

🆘 Xem thêm

Kết luận

Hy vọng qua bài viết, bạn đã có cái nhìn rõ nét hơn về mô hình Ponzi là gì. Đây là một hình thức lừa đảo chuyên nghiệp theo hệ thống nên bạn cần hết sức tỉnh táo để không “sập bẫy”. Để biết thêm các kiến thức tài chính hãy truy cập Tax Plus Blog thường xuyên nhé.